De bodhisattva


Bodhisattva Avalokiteshvara
De term “bodhisattva” is afkomstig uit het Mahayana-boeddhisme en duidt een mens (sattva) aan, die zich wijdt aan een verlichte manier van leven (bodhi), een leven in de diepe, volle rijpheid van ons menselijk potentieel.

Zo’n mens is herkenbaar aan twee grondkwaliteiten: wijsheid en mededogen. Vanuit die basis stromen er talloze praktische kwaliteiten, zoals aandacht, eerlijkheid, vertrouwen, moed, inleving, geduld, inzet.
De historische boeddha Shakyamuni is een mooi voorbeeld hiervan, maar natuurlijk verlangen álle mensen naar een dagelijks belichamen van dit potentieel.

Bodhisattvaschap is de levenshouding die dit faciliteert.
Steeds directer en precieser bekwaam je je in innerlijke kwaliteit door je leven als een leer- en oefenweg te hanteren. Je ontdekt uit eigen ervaring, via visie en praktijk, via de integratie van lichaam en geest, hoe betekenisvol en rijk dit menselijk bestaan is. En niet alleen de eigen innerlijke beleving, ook de uiterlijke ruimte van onderlinge verbondenheid en samenhang komt tot leven.

In marktjargon zou je de bodhisattva kunnen typeren als een klanttevredenheidsexpert: iemand die zo volledig thuis is in wat wij nodig hebben voor het juist belichamen van onze identiteit, dat hij of zij zichzelf én elk ander mens op een vanzelfsprekende manier tot steun is.

Zo geformuleerd, zijn er drie aspecten die meespelen:

1. de klant (jijzelf): de ervaringsdeskundige beoefenaar
2. het product: wijsheid, bewustwording
3. de markt: alle uiterlijke condities met hun verzorgingsnoodzaak

ad 1. Jijzelf, de ervaringsdeskundige beoefenaar
In zekere zin ben jijzelf je eerste klant. Aan de hand van je eigen behoeftigheden (lijden) leer je waar het in je leven aan ontbreekt en wat je verlangt. Als concretisering van je intuïtieve besef dat er een diep innerlijk potentieel in jezelf aanwezig is, vormt dit leervermogen ons meest waardevolle kapitaal. Dit kapitaal inzettend, word jij gaandeweg een expert die nooit meer stopt met leren, want die pure, ontdekkende beginnersgeest (een bekende term van zenleraar Shunryu Suzuki) wil je nooit verloren laten gaan.

ad 2. Het product: wijsheid, bewustwording
De geestelijke term voor levenskwaliteit is vervulling, en om die te vinden is er wijsheid nodig. Op hartsniveau zoeken we blijvende kwaliteit; niemand is gebaat bij korte-termijn oplossingen of tijdelijk houvast. Wat werkelijk tevreden stelt is een geruststellende, betrouwbare beleving die geen gemis of behoeftigheid meer schept. Verlicht leven is leven vanuit die volheid. Wie dit potentieel verlangt en dit verlangen serieus neemt, zal er werk van willen maken.

ad 3. De markt: alle uiterlijke condities met hun verzorgingsnoodzaak
We zijn geen geïsoleerde, mechanische objecten: ieder van ons wordt gedragen en gevoed door het leven zelf. We zijn innerlijk en uiterlijk verbonden met alle leven: elk mens bezit dezelfde gemeenschappelijke grondbezieling en potentie. We worden geademd en bewogen door grote oceaan van innerlijke kwaliteit en bewogenheid; alle levende wezens leven en handelen vanuit deze zelfde kracht. In de kern verlangt elk mens hetzelfde: de realisatie van al je motieven en mogelijkheden.

Zo’n alomvattend zelfbeeld wekt een levendig eenheidsbesef, een diep besef van samenhang en een actieve invoelingswens.
Als bodhisattva leer je álle bestaansvormen en álle wetmatigheden kennen, zodat je elk wezen op hartsniveau tevreden kunt stellen – precies zoals je dat bij jezelf doet.

 

> Meer over bodhisattvaschap: Stiltijdharma