De eeuwige doofpot

Onderzoeksjournaliste Anna Sokolova van de Russische Forbes publiceerde vorige week een boek over de corruptie in  kringen van de bestuurstop van de Moskou-provincie. Je kunt daarin onder meer lezen hoe  het hoofd van de financiële afdeling, Aleksej Koeznetsov, 30 miljard roebel (750 miljoen euro) verduisterde en daarmee wegkwam naar de Verenigde Staten. Het grootste deel van de oplage  is inmiddels in beslag genomen door de politie, zogenaamd omdat het boek laster zou bevatten. Terwijl alle belastende feiten al eerder in de pers zijn gepubliceerd zonder dat dit problemen opleverde. Maar in boekvorm komt het natuurlijk altijd harder aan.

Vorige week werd ook bekend dat de zoon van procureur-generaal Tsjajka, de hoogste baas van het Russische OM, mogelijk betrokken is bij de activiteiten van een onlangs opgerold illegaal casino in diezelfde Moskou-provincie. Dat casino was eigendom van een rijke zakenman met uitstekende contacten bij het provinciebestuur. Die zoon van de PG was al eerder in schandalen verzeild geraakt. Zo racete hij afgelopen zomer onder meer in een dienstwagen met zwaailicht van zijn vader door de Moskouse straten en overtrad hij tal van verkeersregels. Een vrouw die hem geen voorrang gaf, werd door zijn lijfwachten achtervolgd en geïntimideerd. Ze deed echter aangifte, waarna het schandaal was geboren. Maar de kans dat de jonge Tsjajka wordt vervolgd is klein, omdat dan misschien ook de rol van de oude Tsjajka  bij het casino-schandaal boven water komt.

Toen ik over beide affaires in de pers las, moest ik denken aan de jurist Sergej Magnitski, die twee jaar geleden in de gevangenis stierf aan ernstige fysieke verwaarlozing. Hij werd gearresteerd nadat hij had ontdekt dat enkele politieofficieren een bedrag van zo’n 250 miljoen dollar aan te restitueren belastinggeld van zijn werkgever hadden gestolen. In de gevangenis kreeg hij acute pancreatitis, maar de gevangenisautoriteiten weigerden hem te helpen, vermoedelijk omdat ze hem zo een valse bekentenis  wilden afdwingen.

Zowel die politieofficieren als de behandelend officier van justitie en de rechter, die weigerden Magnitski te laten behandelen, zijn inmiddels bevorderd. Het onderzoek naar de zaak, dat door president Medvedev is gelast, heeft na een jaar nog niets opgeleverd, terwijl de feiten op tafel liggen.

Over de zaak-Magnitski hebben twee Nederlandse documentairemakers een indrukwekkende film gemaakt, die vorige week in première ging. Ze spraken met collega’s van Magnitski, met zijn moeder en tante, met mensenrechtenactivisten die bij Medvedev om dat onderzoek hebben gevraagd. Terwijl alles bekend is, geeft het geheel een onthutsend beeld van de Russische rechtsstaat. Kijkt u zelf maar naar de film hierboven - of op Justice for Sergei.

Bron: NRC weblog Moskou