Vertrouwen in bewustzijn

De grote Weg is niet moeilijk
            voor wie geen voorkeur kent.
Vrij van afkeer en verlangen
            verschijnt de Weg helder en duidelijk.
Maar zelfs het kleinste onderscheid
            werpt hemel en aarde uiteen.
Wil je waarheid zuiver zien
            laat meningen voor wat ze zijn.
Vasthouden aan wel of niet
            is neiging van de geest.
Wordt de oorsprong niet gezien
            dan ondermijnt dit je gemoed.
De Weg is volmaakt als de ruimte
            waar gebrek noch overdaad heerst.
Onze neiging om te kiezen
            verhindert ons dit te zien.

Streven naar buiten of binnen
            veroordeelt tot gebondenheid.
Zie gerust hoe alles één is
            en denkbeelden zullen verdwijnen.
Want pogen beweging te stoppen
            laat jou weer bewegen.
Blijf je hangen in dualisme
            dan blijft eenheid onbekend.
En ken je deze eenheid niet
            dan raak je verstrikt in conflict.
Ontkennen van werkelijkheid
            is bevestiging ervan.
Maar bevestigen van werkelijkheid
            ontkent zijn ware aard.
Hoe meer je praat en denkt
            hoe verder van waarheid je bent.
Laat woord en denken varen
            en elke plek is de jouwe.

Keer terug tot de oorsprong zelf
            en alles vindt zijn zin.
Jaag je verschijnselen na
            dan verlies je de Bron uit het oog.
Verlichting betekent verder gaan
            dan leegte of vorm.
Veranderingen in de wereld
            komen uit onwetendheid.
Ga niet naar waarheid zoeken
            laat enkel je meningen varen.
Verwijl niet in dualisme
            vermijd elke hang ernaar.
Elk spoor van goed en kwaad
            schept verwarring in de geest.

Het ene maakt het vele mogelijk
            maar laat zelfs dit ene varen.
Wordt de ene geest niet verstoord
            is er nergens aanleiding.
En is er niets van aanleiding
            dan valt alle hindernis weg.
Als voorwerp van gedachte verdwijnt
            valt de denker zelf weg.
Want dingen zijn dingen vanwege de geest
            zoals geest is vanwege de dingen.
Beide zijn louter betrekkelijk
            beide zijn feitelijk leeg.
In leegte zijn ze niet twee
            toch zijn alle vormen voorhanden.
Als dit en dat niet geldt
            wat valt er dan te kiezen?

De grote Weg is onbegrensd
            gaat gemak en moeite te boven.
Kortzichtigen bang en besluiteloos
            remt hun jachtige haast.
In de mate van je gehechtheid
            zul je steeds weer blijven dwalen.
Laat los en alles kan werken
            zo ben je wat blijft noch vertrekt.
Zie de ware aard der dingen
            en je wandelt onverstoorbaar.
Maar wie zich bindt aan denken
            vindt verwarring en ongewisheid.
Deze zware last bedrukt je
            waarom blijf je oordelen?
Wil je het edelste Pad bewandelen
            aanvaard de zintuigen dan.
Want in eenheidswerking
            is zintuigleven verlichting.

De wijzen streven geen doelen na
            maar onwetenden ketenen zich.
Het ene kent geen verschil
            maar dwazen klemmen aan dit en dat.
Grote geest zoeken in denken
            is een ernstig misverstand.
Kleine geest geeft rust en onrust
            maar verlichting overstijgt dit.
Begoocheling brengt tweevoud
            waarom grijpen naar gedroom?
Winst en verlies, goed en fout
            laat het definitief voorbij zijn.
Ontwaak voorgeod uit de slaap
            en alle dromen verdwijnen.

Als de geest geen onderscheid maakt
            zijn alle dingen één.
Deze verborgen bron
            bevrijdt ons van verwikkeling.
Kijk uit het ene hart
             in eigenaard gevestigd.
Deze enkele geest gaat direkt
            alle reden en oordeel teboven.
Stop beweging en er is geen-beweging
            stop rust en er is geen-rust.
Houden rust en geen-rust op te bestaan
            dan eindigt zelfs eenheid.
Dit uiterste einde kent geen wet
            en verdraagt geen benaming.

Versmelt de ene geest met de Weg
            dan stopt elk egostreven.
Geen twijfel en verwarring meer
            diep vertrouwen doordringt het bestaan.
Er is niets nog dat ons aankleeft
            en niets gaat ooit verloren.
Alles onthult zich, leeg en helder
            geesteskracht heeft afgedaan.
Gedachten reiken niet hier
            gevoelens zijn hier vruchteloos.
In deze wereld van leegte
            zijn er geen zelf en ander.
Vestig je in deze waarheid
            en bekrachtig rechtstreeks niet-twee.
In dit niet-twee is ál verbonden
            niets uitgesloten of vervreemd.
Wijzen van alle tijden
            ontwaken in beleving.

De Weg overstijgt tijd en ruimte
            een ogenblik is tienduizend jaar.
Niet alleen hier, niet precies daar
            waarheid is overal werkzaam.
Verschil tussen groot en klein
            is niet van belang meer.
Het grootste is tevens het kleinste
            begrenzing overbodig.
Wat er is, is er niet
            wat er niet is, is er.
Als dit jou nog niet duidelijk is
            ontgaat jou waarheid.
Een is alles, alles is een
            weet dit en al is volmaakt.

Laat vertrouwen bewustzijn zijn
            bewustzijn enkel vertrouwen,
zo kom je waar woorden niet reiken.

Hier vind je geen gisteren
            geen morgen,
geen vandaag...

Vertaling.: Ad van Dun
Bronnen:
Mu Soeng: Trust in Mind; the rebellion of Chinese Zen. Somerville 2004
Suzuki, D.T.: Manual of Zen Buddhism. Grove Press 1960
Ferguson, A.: Zen's Chinese heritage; the masters and their teachings. Wisdom Publications 2000
Conze, E.: Buddhist texts through the ages. Shambhala 1990