Kostbare Spiegel Samâdhi

De Dharma van zodanigheid is vertrouwelijk overgedragen door boeddha's en stamhouders;
Je beschikt er nu over, zorg er goed voor.
Een zilveren schaal vol met sneeuw; een reiger verscholen in maanlicht -
stel ze aan elkaar gelijk, en ze zijn niet hetzelfde; breng ze in verband, en ze krijgen hun plek.
De bedoeling huist niet in de woorden, enkel een cruciaal moment maakt het duidelijk.
Beweeg, en je raakt verstrikt; ontloop de dingen, en je vervalt in twijfel en onzekerheid.
Afkeren en aanraken zijn beide onzinnig, want het is als een vlammenzee.
Alleen al een schriftelijke weergave is een vorm van ontwijding.
In het nachtelijk duister is het volkomen helder; in het ochtendlicht is het verborgen.
Het is een leidraad voor alle dingen; toepassing ervan stilt alle pijn.
Al kent het geen structuur, het beschikt wel over uitdrukkingsvormen.
Het is alsof je voor een kostbare spiegel staat: vorm en beeltenis aanschouwen elkaar.
Jij bent niet het: het is jou.
Als een pasgeboren kind, volledig voorzien van de vijf aspecten:
Geen gaan, geen komen, geen opstaan, geen blijven;
"Bawa, bawa" - wordt hier iets gezegd, of niet?
Uiteindelijk zegt het niets, omdat de woorden niets betekenen.
In het hexagram Verheldering hangen krom en recht samen,
Bijeengenomen vormen zij drie, de combinaties geven vijf,
Net als het kruid met de vijf smaken, of de vajra met de vijf punten.
Wonderlijk verstrengeld binnen het werkelijke, beginnen trom en zang tezamen.
Dring door tot de bron en bewandel de paden; verwelkom het gebied en waardeer de wegen.
Je doet er goed aan dit te eerbiedigen; neem het niet voor lief.
Het is iets natuurlijks en wonderbaarlijks, geen kwestie van illusie of verlichting.
Temidden van oorzaken en condities, van tijdstip en seizoenen, is het sereen en verlichtend.
Zo verfijnd dat het doordringt waar geen opening is, zo uitgestrekt dat het elke begrenzing overschrijdt.
Wijk er een haartje van af, en je bent niet in harmonie.
Nu bestaan er plotse en geleidelijke manieren van onderricht en aanpak.
Als men eenmaal onderricht en methoden onderscheidt, dan heeft elk zijn maatstaven.
Maar of je nu onderricht en methoden beheerst of niet, de werkelijkheid stroomt onafgebroken.
Van buiten onbewogen en innerlijk bevend, als geketende veulens of ineengedoken ratten,
De oude wijzen bezagen zulke wezens met mededogen en boden hen de Dharma aan.
Zij zien wat zwart is aan voor wit, als gevolg van hun waanideeën.
Als het onnatuurlijke denken stopt, dan werkt de geest vanzelf bevestigend en harmonisch.
Wil je de tijdloze sporen volgen, kijk dan toch naar de oude wijzen.
Een die op het punt stond om de Boeddha weg te verwezenlijken, verdiepte zich tien kalpa's lang in een boom,
Als een in de strijd gelouterde tijger, als een paard met grijze schenkels.
Sommige mensen zijn alledaags, vandaar dure tafels en sierlijke gewaden.
Sommigen hebben grote ogen, vandaar wilde katten en witte ossen.
Boogschutter Yi trof het doel van honderd meter afstand.
Maar hoe kunnen twee pijlen elkaar frontaal raken, louter op basis van vaardigheid?
De houten man begint te zingen; de stenen vrouw staat op en gaat dansen.
Je bereikt dit niet op grond van gevoel of besef, en wat heb je aan overwegingen?
Ministers dienen hun vorst, kinderen gehoorzamen hun ouders;
Niet gehoorzamen is respectloos, niet dienen biedt geen steun.
Oefen heimelijk en werk anoniem, als een dwaas, een onnozelaar;
Doe dit ononderbroken, dan heet je huisheer binnen de huisheer.

Bron:
Leighton, T.D.: Cultivating the empty field; the silent illumination of Zen Master Hongzhi - Tuttle 2000
Tanahashi, K. en Schneider, D.: Zencirkels. Amsterdam 1985
Luk, C.: Ch'an and Zen teaching, second series - Rider and co. 1961
Cleary, T.: The five houses of Zen - Shambhala 1997